Ülkemizde bilgisizlik, yanlış kullanım ve ihmal yüzünden soba ve baca zehirlenmeleri hemen her yıl kış aylarında tehlikeli boyutlara ulaşmakta hatta ölümlere sebebiyet vermektedir. Güneybatıdan esen bir rüzgâr olan “lodos” nedeniyle her yıl onlarca kişi özellikle sobadan olmak üzere sızan karbon monoksit gazı ile zehirlenmektedir.
Karbon monoksit renksiz, tatsız, kokusuz, yanıcı zehirli bir gazdır. Vücuda solunum yolu ile girer ve doğrudan kana geçerek oksijen alımını engelleyerek zehirlenme ve ölümlere neden olmaktadır. Havagazı, kömür vb. ısıtma amacıyla kullanılan her tür soba ve ocakta yanma sırasında oluşur. Karbon monoksit zehirlenmeleri sıklıkla; kapalı ortamlarda açık ocaklar, bacası çekmeyen soba, bacasız gaz sobalarında yakıtın iyi yanmaması nedeni ile meydana gelmektedir Karbon monoksitle meydana gelen zehirlenmelerde kısa süre içerisinde tıbbi müdahale yapılmazsa,
zehirlenmeler ölümle sonuçlanabilir.
Belediyeden yapılan yazılı açıklamada, kış mevsiminin başlaması ve özellikle lodos nedeniyle kış aylarında kentte karbonmonoksit gazına bağlı zehirlenme vakalarının görülebildiği, bu sebeple dikkat edilmesi ve önceden gerekli tedbirlerin alınması gerektiği vurgulandı.
Soba ve Bacalarla İlgili Uyulması Gereken Kurallar
Kullanılan her türlü ısıtma cihazının kalite belgesine sahip olup olmadığına, garantilerine ve garanti sürelerine dikkat edilmeli
Kullanılan yakıtın standartlara uygunluğu kontrol edilmeli, izin belgesi olmayan satıcılardan kömür alınmamalı
Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralacağı, soba içinde düzensiz ısı dağılımı nedeniyle de baca çekişi zayıflayacağı için soba yakılırken sobanın en fazla dörtte üçü (3/4’ü) doldurulmalı
Sönmekte olan sobaya asla tutuşması güç yakıtlar konulmamalı, yakıt yavaş yavaş ilave edilmeli, yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmamalı
İyi ısınmayan ve alttan yakılan kömür sobalarında karbon monoksit zehirlenmesi riski artacağından soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalı
Özellikle alçak basınçlı lodoslu havalarda ölüm olaylarında artış görüldüğü için eğer bacalar standartlara uygun değilse alçak basınçlı havalarda soba yakılmamalı, yakılması zorunlu ise gece yatarken mutlaka tam olarak söndürülmeli
Soba borularının birbiriyle birleştirilmesinde hava ve baca gazı sızdırmazlığı sağlanmalı
Sobanın bulunduğu yer sürekli havalandırılmalı
Bacalar standartlara uygun ve yalıtımlı olmalı, düzenli olarak temizletilmeli
Dumanın geri tepmesini önlemek için bacaların en üst noktasının çatının en üst noktasından 1m. daha yüksekte olması sağlanmalı ve baca şapkası mutlaka takılmalıdır.
